Bashkimi Evropian ka nisur zyrtarisht transferimin e parë të mjeteve nga Plani për Rritje Ekonomike për Kosova, duke disbursuar 61.8 milionë euro si parafinancim në kuadër të instrumentit për reforma dhe rritje. Ky hap vjen pas ratifikimit të marrëveshjeve në Kuvendi i Kosovës dhe dorëzimit të dokumentacionit të nevojshëm nga Qeveria, duke shënuar një moment të rëndësishëm në marrëdhëniet financiare dhe politike mes Kosovës dhe BE-së.
Sipas njoftimeve zyrtare, kjo shumë përbën 7% të paketës totale prej 882.6 milionë eurosh, e cila përfshin grante dhe kredi të favorshme që Kosova pritet t’i shfrytëzojë deri në vitin 2027. Mjetet e para të transferuara tashmë përfshijnë 28.74 milionë euro kredi që janë derdhur në buxhetin e shtetit, ndërsa pjesa tjetër do të kanalizohet përmes Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor.
Zyrtarët e Komisioni Evropian kanë bërë të ditur se ky financim është i lidhur drejtpërdrejt me agjendën e reformave që Kosova është zotuar ta zbatojë, e cila përfshin gjithsej 111 hapa konkretë në fusha si sundimi i ligjit, qeverisja, ekonomia, tranzicioni digjital dhe i gjelbër, si dhe zhvillimi i kapitalit njerëzor. Çdo hap i reformave është i lidhur me pagesa specifike, duke e bërë procesin të kushtëzuar nga përmbushja reale e zotimeve.
Në njoftim theksohet se mjetet nuk do të disbursohen nëse reformat nuk realizohen brenda afateve të përcaktuara, duke vendosur një mekanizëm të qartë llogaridhënieje. Afati i parë përfundimtar përfshin 13 hapa reformash me vlerë 90.8 milionë euro, të cilat duhet të përmbushen deri në qershor të vitit 2026, ndërsa deri në fund të vitit janë paraparë edhe 27 hapa të tjerë me vlerë 165.9 milionë euro.
Përfaqësuesit e BE-së në Kosova kanë theksuar se ky plan nuk është vetëm mbështetje financiare, por edhe një mekanizëm për përshpejtimin e afrimit të vendit me tregun e përbashkët evropian dhe standardet e BE-së. Sipas tyre, qëllimi është forcimi i sundimit të ligjit, nxitja e rritjes ekonomike dhe mbështetja e tranzicionit modern të ekonomisë kosovare.
Shefja në detyrë e zyrës së BE-së në Kosovë, Eva Palatova, ka deklaruar se ky proces përfaqëson një partneritet të qëndrueshëm dhe afatgjatë, ndërsa kryeministri Albin Kurti ka theksuar se Kosova mbetet e përkushtuar për zbatimin e reformave, edhe pse sipas tij është humbur pak kohë, por objektivat mbeten të arritshme.
BE-ja mbetet partneri më i madh financiar i Kosovës që nga viti 1999, me miliarda euro të investuara në sektorë të ndryshëm, dhe ky plan i ri shihet si një hap tjetër i rëndësishëm drejt integrimit evropian dhe forcimit të ekonomisë së vendit.