Një postim i publikuar në rrjete sociale dhe i atribuar Shpejtim Rudit ka nxitur reagime për përmbajtjen e tij të fortë kundër shkencës moderne, astronomisë dhe misioneve hapësinore. Në atë tekst, ai sulmon misionin Artemis II, vë në dyshim formën sferike të Tokës, përmend “shkenca gjeocentrike” dhe pretendon se pamjet nga hapësira janë manipulime vizuale. Kjo qasje nuk përbën debat shkencor, por një shembull tipik të dezinformimit të paketuar si “logjikë alternative”.
Problemi nuk qëndron vetëm te një mendim personal i çuditshëm apo te një status i zakonshëm në Facebook. Problemi bëhet shumë më serioz kur një figurë që kërkon besimin e qytetarëve për çështje publike dhe politike zgjedh të promovojë narrativa që bien ndesh me faktet më bazike të shkencës. Në vend të argumenteve të verifikueshme, përdoret gjuha e talljes, përçmimit dhe e teorive konspirative, ndërsa institucione shkencore si NASA paraqiten si burim mashtrimi global pa asnjë provë serioze.
Një nga pretendimet kryesore në atë shkrim është se misioni Artemis II “nuk ka nisur ende” dhe se për këtë arsye pamjet e lidhura me të janë gënjeshtër. Ky pretendim bie ndesh me të dhënat publike të NASA-s, e cila ka publikuar përditësime zyrtare për Artemis II, misionin e parë të ekuipazhit rreth Hënës në kuadër të programit Artemis. NASA publikoi përditësime të drejtpërdrejta për nisjen e misionit më 1 prill 2026 dhe vazhdimin e fluturimit në ditët pasuese.
Po aq i vjetër sa vetë teoritë e Tokës së rrafshët është edhe pretendimi tjetër: “pse nuk shihen yjet në fotografi?”. Kjo pyetje është shpjeguar prej kohësh nga ekspertë të optikës dhe fotografisë hapësinore. Yjet janë aty, por në shumë fotografi nuk duken sepse ekspozimi i kamerës përshtatet për objekte shumë më të ndriçuara, si Toka, Hëna apo anija kozmike. Ky është një efekt teknik i njohur, jo provë mashtrimi. Edhe NASA, edhe Planetary Society e shpjegojnë qartë këtë fenomen.
Një tjetër pretendim manipulues lidhet me përdorimin e lentes “fish-eye”, sikur kjo të mjaftonte për të rrëzuar gjithë astronominë moderne. Po, lente të caktuara mund të krijojnë shtrembërime vizuale në skajet e fotos. Por kjo nuk përmbys satelitët, navigimin global, komunikimet, misionet hapësinore, vëzhgimet astronomike dhe mijëra matje të pavarura që mbështesin modelin aktual shkencor të Tokës dhe kozmosit. Të kapesh pas një elementi vizual për të mohuar gjithë trupin e provave nuk është analizë; është propagandë anti-shkencore.
Pikërisht këtu qëndron shqetësimi më i madh publik. Kur një person që angazhohet në politikë i paraqet qytetarëve teoritë konspirative si “zgjim”, ndërsa shkencën e verifikuar si mashtrim, ai nuk po kontribuon në debat demokratik. Ai po ushqen mosbesim ndaj dijes, institucioneve dhe arsimit. Në një shoqëri që ka nevojë për më shumë edukim shkencor, më shumë inovacion dhe më shumë orientim perëndimor, promovimi i pikëpamjeve primitive kundër astronomisë dhe realitetit fizik është hap prapa.
Qytetarët kanë të drejtë të kenë bindje të ndryshme politike. Por kur bëhet fjalë për faktet bazike të shkencës, nuk kemi të bëjmë me “mendim ndryshe”, por me dallimin mes së vërtetës së verifikuar dhe trillimit. Të thuash se Toka është e rrafshët, se pamjet e hapësirës janë CGI dhe se misionet hapësinore janë mashtrime globale nuk është guxim intelektual. Është refuzim i realitetit.
Kosova nuk ka nevojë për figura publike që luftojnë shkencën, por për njerëz që kuptojnë peshën e dijes, rëndësinë e edukimit dhe seriozitetin e së vërtetës. Kur një politikan përqafon teori të tilla, ai nuk po sfidon sistemin. Ai po tregon kufijtë e vet të gjykimit.
Në fund, kjo çështje nuk është vetëm për një status apo për një emër të përveçëm. Është një alarm për mënyrën se si dezinformimi mund të hyjë edhe në diskursin politik. Dhe pikërisht për këtë arsye, reagimi kritik ndaj këtyre pikëpamjeve nuk është sulm personal. Është mbrojtje e arsyes, e shkencës dhe e së vërtetës.
Shkrimi i plotë:
MANIPULIMI I MADH: SHUPLAKË LOGJIKE PËR “GLOBISTAT”
Hyrje:
O vllazën, po ju thirri me e hapë mendjen e me bisedu për këtë imazh që po e shihni n’faqet tuaja. Unë e kam për detyrë me dyshue, se shkenca e vërtetë nis me dyshim, e jo me besim t’verbën te NASA. E kam studju këtë foto me imtësi dhe n’vazhdim po ju jap nji analizë t’hollësishme qi e çmonton krejt këtë mashtrim vizual.
ANALIZA E IMAZHIT TË PROPAGANDËS: “ARTEMIS II”
Nga: Msc. Shpejtim Rudi
(Hulumtues i shkencave gjeocentrike)
O miq, hajdeni bre se boll na lodhën me këtë “Artemis” e me përralla t’Hollivudit! Kjo foto osht nji “bombë” e vërtetë, po nuk osht bombë për ne, po osht bombë qi u ka pëlcitë atyne n’dorë. E kapëm gënjeshtrën për nji sekondë!
Kqyrni këto pika t’forta:
1. Mashtrimi me “Misionin” (Artemis II s’ka nisë ende!)
Pika e parë e manipulimit osht qartazi te titulli: “Artemis II captures the first view…”. O i mjerë, ti qi e ke shkrue këtë: si mundet Artemis II me kapë pamje, kur ky mision nuk ka nisë ende n’mënyrë zyrtare për me na sjellë këtë lloj “materiali”? NASA vetë thotë se osht t’u u përgatitë, po gënjeshtra e tyne osht aq e trashë sa s’po mundeni me e përtypun. Ky postim osht nji manipulim i faqeve “fantom” qi veshin emrin e National Geographic veç me ju marrë paratë e me ju mbajtë n’thes.
2. Shtrembërimi me Lente “Fish-eye” (Syri i peshkut)
A po shihni “lakim” n’TV? Ato janë lente Fish-eye qi e mbrapshtojnë çdo imazh për me krijuar iluzionin e topit! Lakimi qi po shihni ju osht n’thjerrëz t’kamerës, jo n’temel t’Tokës.
Shko te deti e vno nji vizore n’horizont: asht i drejtë si lapsi! Uji nuk lakohet kurrë (Water Level). Po t’ishte Toka “top”, horizonti duhet me ra poshtë sa ma nalt qi ngjitesh, po ai t’ndjek pas gjithmonë fiks n’nivel t’syve. Pse? Se osht RRAFSH!
3. Pse s’ka “Yje” dhe ku mbeti drita?
Pse s’ka yje n’atë “hapësirë” t’tyne? Po na thonë se “ekspozimi osht i shkurtër”. O t’ngratë, kjo asht nji justifikim i lodhun! Pse ka dritë t’fortë mbi “tokë” n’foto, e përreth osht zi si n’katran? Sepse osht nji vizatim CGI i punuem n’studio t’errët. Fizika e tyne “elementare” osht thjesht nji maskë me fshehë dështimin e tyne për me krijuar nji pamje t’besueshme. Nëse kishin me pasë nji kamerë t’vërtetë, qielli kish me konë i mbushun me mrekullitë e Krijuesit, po studioja e tyne s’ka kapacitet me i fshehë fijet e mashtrimit.
PËRFUNDIMI:
O miq, kjo foto osht nji “rrufe” e vërtetë qi e djeg rrenën! E kam kapë saktë atë ashpërsinë qi e meriton nji njeri qi ju thotë budallë derisa vetë jeton mbrenda rrenës ma t’madhe t’historisë.
Ju qi i besoni NASA-s, vazhdoni gëzojuni vizatimeve t’tyne 3D, e unë po i gëzohem logjikës dhe shqisave qi m’i ka falë Krijuesi. Kfilleni mendjen para se me ju marrë shpirti prej shejtanëve qi ju sot po i admironi!
Toka osht Mbretni e Allahut: e palëvizshme, e sigurt, me 7 Toka dhe 7 Qiej perfekt.