Me ardhjen e pranverës dhe rritjen e temperaturave, gjithnjë e më shpesh po raportohet prania e gjarpërinjve edhe në zona të banuara, një fenomen që për shumë qytetarë krijon shqetësim dhe frikë, por që sipas ekspertëve të natyrës nuk është aspak i pazakontë. Rastet e shfaqjes së tyre në oborre, afër shtëpive apo edhe në hapësira urbane janë shtuar në disa rajone, përfshirë edhe qytete ku më parë nuk konsiderohej e zakonshme prania e tyre.
Në qytetin e Pejës është raportuar edhe shfaqja e llojit “nëpërkë”, një prej gjarpërinjve më të njohur dhe më helmues në rajon, gjë që ka rritur vëmendjen e publikut dhe ka nxitur diskutime mbi arsyet e kësaj pranie më të shpeshtë në zonat e banuara. Megjithatë, specialistët theksojnë se kjo nuk duhet parë si një fenomen i jashtëzakonshëm, por si pjesë e ciklit natyror të kafshëve të egra që përshtaten me ndryshimet në mjedis.
Fotografi i njohur i botës së egër, Arian Mavriqi, duke folur në emisionin “Ora 7” në Klan Kosova, ka shpjeguar se një nga arsyet kryesore pse gjarpërinjtë afrohen më shumë me zonat urbane lidhet me mungesën e burimeve natyrore të ujit dhe ushqimit në habitatet e tyre natyrore. Sipas tij, në periudha kur ka mungesë reshjesh ose kur burimet ujore në male dhe zona të thella shterojnë, kafshët detyrohen të lëvizin në kërkim të kushteve më të favorshme për mbijetesë.
Ai ka theksuar se raste të tilla janë vërejtur edhe më herët, sidomos në vite kur thatësira ka qenë më e theksuar dhe lumenjtë kanë pasur prurje shumë të ulëta ose janë tharë pjesërisht. Në këto kushte, gjarpërinjtë dhe kafshë të tjera të egra afrohen pranë zonave të banuara jo për shkak të ndonjë ndryshimi të papritur të sjelljes së tyre, por për shkak të instinktit bazik për të mbijetuar, duke kërkuar ujë dhe ushqim.
Sipas Mavriqit, ky është një proces krejtësisht natyror dhe i lidhur ngushtë me ekuilibrin e ekosistemit, i cili ndikohet drejtpërdrejt nga ndryshimet klimatike dhe aktiviteti njerëzor. Ndërhyrjet në natyrë, ndërtimet dhe zgjerimi i zonave urbane kanë bërë që hapësirat natyrore të ngushtohen, duke krijuar më shumë raste kontakti mes njerëzve dhe kafshëve të egra.
Ekspertët theksojnë se pavarësisht frikës që mund të shkaktojë prania e gjarpërinjve, në shumicën e rasteve ata nuk paraqesin rrezik nëse nuk provokohen dhe nëse ruhet distanca e sigurisë. Megjithatë, kujdesi mbetet i domosdoshëm, veçanërisht në zonat rurale dhe në afërsi të pyjeve apo hapësirave me bimësi të dendur.
Ky fenomen shërben si një kujtesë për rëndësinë e ruajtjes së ekuilibrit natyror dhe ndikimin që ndryshimet klimatike dhe mungesa e burimeve mund të kenë në sjelljen e kafshëve të egra. Ndërsa temperaturat vazhdojnë të rriten, pritet që ndërveprimi mes natyrës dhe zonave urbane të bëhet gjithnjë e më i shpeshtë, duke kërkuar më shumë ndërgjegjësim dhe kujdes nga qytetarët.