Diskutimet e fundit në Organizata e Kombeve të Bashkuara kanë rikthyer në qendër të vëmendjes procesin e dialogut ndërmjet Kosova dhe Serbia, ku deputetë nga Lëvizja Vetëvendosje dhe Lidhja Demokratike e Kosovës kanë shprehur qëndrime të ndryshme por me një pikë të përbashkët: nevojën për përshpejtim dhe finalizim të procesit të normalizimit të marrëdhënieve mes dy vendeve.
Në fokus të debatit ka qenë edhe roli i faktorit ndërkombëtar, veçanërisht i Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të cilat sipas përfaqësuesve politikë në Kosovë mbeten vendimtare për çdo marrëveshje përfundimtare. Deputetët kanë theksuar se pa një përfshirje më të drejtpërdrejtë dhe presion më të qartë ndërkombëtar, procesi i dialogut rrezikon të mbetet i bllokuar dhe pa rezultate konkrete.
Deputetja e VV-së dhe kryetarja e Komisionit për Punë të Jashtme dhe Diasporë, Arbëreshë Kryeziu-Hyseni, ka deklaruar se dialogu nuk mund të vazhdojë në mënyrë të njëanshme nëse nuk ekziston një qasje reciproke nga Serbia. Sipas saj, një shtet që nuk e njeh pavarësinë e Kosovës nuk mund të jetë partner i besueshëm në një proces që synon normalizimin e plotë të marrëdhënieve. Ajo ka kritikuar qasjen e Beogradit ndër vite, duke e cilësuar atë si penguese dhe jokonstruktive, ndërsa ka theksuar se vetëm ndryshimi i kësaj qasjeje mund të sjellë rezultate reale në dialog.
Në të njëjtën linjë, ajo ka kërkuar që edhe partnerët ndërkombëtarë, përfshirë SHBA-në dhe Bashkimin Evropian, të rishikojnë mënyrën e trajtimit të procesit, duke marrë parasysh sjelljen e Serbisë në terren dhe në tryezën e negociatave. Sipas saj, çdo përpjekje për normalizim duhet të bazohet në vullnet të ndërsjellë dhe respektim të marrëveshjeve ekzistuese, përndryshe dialogu mbetet i pafrytshëm.
Një tjetër temë e rëndësishme në diskutimet e OKB-së ka qenë raporti i UNMIK, i cili është prezantuar në Këshillin e Sigurimit. Përfaqësuesit e Kosovës kanë vlerësuar se disa elemente të raportit nuk pasqyrojnë saktësisht realitetin, veçanërisht sa i përket sulmit në Banjskë, duke theksuar nevojën për më shumë precizitet në raportim dhe trajtim të rasteve të sigurisë.
Nga ana tjetër, deputeti i LDK-së, Lutfi Haziri, ka vlerësuar pozitivisht rikthimin e vëmendjes së Shtetet e Bashkuara të Amerikës në procesin e dialogut, duke e konsideruar këtë si një mundësi të re për të shtyrë përpara marrëveshjen finale. Sipas tij, përfshirja më aktive e SHBA-së është garanci për progres, pasi roli i tyre si lehtësues mbetet vendimtar në procesin e ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian.
Haziri ka theksuar se kjo vëmendje ndërkombëtare duhet të shndërrohet në një plan konkret dhe dinamik, që çon drejt përmbylljes së dialogut me një marrëveshje gjithëpërfshirëse. Ai ka përmendur edhe nevojën për raportim institucional në Kuvend lidhur me marrëveshjet e arritura, si pjesë e transparencës dhe koordinimit politik brenda vendit.
Në të njëjtën kohë, ai ka folur edhe për rolin e UNMIK-ut, duke e cilësuar si një mision me funksion të kufizuar administrativ, ekzistenca e të cilit lidhet kryesisht me mandatin ndërkombëtar në Kosovë. Sipas tij, në të ardhmen pritet një reduktim i mëtejshëm i këtij misioni, në përputhje me zhvillimet politike dhe sigurinë në terren.
Në debatet e zhvilluara në OKB, përfaqësuesit e Kosovës dhe Serbisë kanë shkëmbyer akuza të ndërsjella, ndërsa SHBA ka ritheksuar se normalizimi i marrëdhënieve mbetet rruga e vetme përpara. Kosova ka kërkuar llogaridhënie për sulmet e fundit dhe garanci për ndaljen e veprimeve destabilizuese, ndërsa Serbia ka akuzuar Prishtinën për shtypje të serbëve lokalë, duke mohuar përgjegjësinë për incidentet e raportuara.
Procesi i dialogut, i nisur që nga viti 2011 nën ndërmjetësimin e Bashkimi Evropian, vazhdon të mbetet i papërfunduar, me shumë marrëveshje ende të pazbatuara plotësisht. Ndërkohë, thirrjet për një zgjidhje përfundimtare me njohje reciproke po bëhen gjithnjë e më të zëshme, duke e vendosur procesin në një fazë vendimtare ku presioni ndërkombëtar dhe vullneti politik pritet të përcaktojnë drejtimin final të tij.
