Qeveria e Kosovës ka miratuar projektligjin për konfiskimin e pasurisë së pajustifikueshme, një nismë që synon të forcojë luftën kundër korrupsionit dhe pasurimit të paligjshëm. Ky projektligj, i cili tashmë pritet të trajtohet në Kuvend, konsiderohet si një nga mekanizmat më të fortë ligjorë për të hetuar dhe konfiskuar pasurinë që nuk mund të arsyetohet me burime të ligjshme.
Sipas përmbajtjes së projektligjit, konfiskimi i pasurisë mund të bëhet edhe përmes procedurës civile, që nënkupton se nuk është e domosdoshme një dënim penal përfundimtar për të ndërmarrë masa ndaj pasurisë së dyshimtë. Kjo qasje synon të përshpejtojë proceset dhe të shmangë vonesat e gjata që shpesh shoqërojnë procedurat penale.
Projektligji fokusohet kryesisht te zyrtarët publikë, përfshirë ministra, deputetë, kryetarë komunash, gjyqtarë dhe prokurorë, por nuk përjashton as ish-zyrtarët që kanë ushtruar funksione publike në të kaluarën. Për më tepër, në fokus janë edhe personat e lidhur me ta, si familjarët apo individë të tjerë për të cilët ekziston dyshimi se mund të jenë përdorur për të fshehur pasurinë.
Një nga elementet kyçe të projektligjit është koncepti i “pasurisë së pajustifikueshme”. Kjo nënkupton rastet kur ekziston një mospërputhje e theksuar ndërmjet të ardhurave të ligjshme dhe pasurisë së deklaruar apo të zotëruar nga një person. Në situata të tilla, personi në fjalë duhet të dëshmojë burimin e ligjshëm të pasurisë; në të kundërtën, ajo mund të konfiskohet me vendim gjykate.
Procedura parashihet të nisë me hetime nga institucionet përgjegjëse, si agjencitë kundër korrupsionit apo prokuroria, të cilat mbledhin prova mbi pasurinë dhe të ardhurat e subjektit të hetimit. Më pas, rasti dërgohet në gjykatë, e cila vendos nëse pasuria është e pajustifikueshme dhe nëse duhet të kalojë në pronësi të shtetit.
Konfiskimi mund të përfshijë një gamë të gjerë pasurish, duke filluar nga paratë në llogari bankare, pronat e paluajtshme si banesa dhe toka, deri te veturat luksoze, bizneset apo aksionet në kompani të ndryshme.
Megjithatë, projektligji nuk ka kaluar pa polemika. Kritikët shprehin shqetësimin se mund të cenojë parimin e prezumimit të pafajësisë, duke e zhvendosur barrën e provës te qytetari. Në anën tjetër, përkrahësit e tij argumentojnë se një mekanizëm i tillë është i domosdoshëm për të luftuar korrupsionin e nivelit të lartë dhe për të rikthyer besimin e qytetarëve në institucionet e drejtësisë.
Me këtë projektligj, autoritetet synojnë të dërgojnë një mesazh të qartë: pasuria e fituar në mënyrë të paligjshme nuk do të tolerohet dhe do të përballet me masa konkrete ligjore.
