Më shumë se gjashtë javë pasi u emërua udhëheqësi i ri suprem pas vrasjes së babait të tij, iranianët ende nuk e kanë parë Mojtaba Khamenein.
Mes një konflikti që shihet si një kërcënim ekzistencial për regjimin që ka sunduar vendin për gati gjysmë shekulli, Khamenei ka munguar dukshëm.
Në vend të kësaj, deklaratat që i atribuohen atij lexohen në televizionin kombëtar ose postohen në mediat sociale.
Regjimi madje ka përdorur video të gjeneruara nga inteligjenca artificiale për të treguar Khamenein duke dhënë mesazhe, duke nxitur spekulime se udhëheqësi i ri suprem është i paaftë ose jashtë vendit.
Kjo është në kontrast të plotë me babanë e tij, të ndjerin Ali Khamenei, i cili për dekada ishte një figurë shumë e dukshme në vendimmarrjen iraniane, dhe nën udhëheqjen e të cilit nuk kaloi asnjë javë pa një fjalim, vendim apo ndërhyrje të planifikuar me kujdes, raporton CNN.
Kush i merr në të vërtetë vendimet?
Një burim i tha CNN muajin e kaluar se Khamenei pësoi një këmbë të thyer, një dëmtim në sy dhe prerje të vogla në të njëjtën valë sulmesh që vranë babanë e tij dhe komandantët e lartë ushtarakë iranianë.
Një raport tjetër i Reuters tha se ai po merrte pjesë në takime me zyrtarë të lartë nëpërmjet audio-konferencës dhe ishte i përfshirë në vendimmarrjen për çështje kyçe, duke përfshirë luftën dhe bisedimet e reja me Uashingtonin.
Ali Vaez i Grupit Ndërkombëtar të Krizave tha se ai dukej “se nuk ishte në gjendje të merrte vendime kyçe ose të drejtonte negociatat”, por se sistemi përdori emrin e tij për miratimin përfundimtar të vendimeve të përgjithshme.
“Sistemi qëllimisht thekson përfshirjen e tij sepse siguron mbrojtje nga kritikat e brendshme… ndryshe nga babai i tij, i cili foli dhe komentoi rregullisht mbi progresin e negociatave”, shtoi ai.
“Mojtaba është zhdukur nga skena publike, kështu që atribuimi i pozicioneve atij shërben si një mburojë e mirë për negociatorët nga kritikat.”
“Njerëz shumë të arsyeshëm”
Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha: “Kemi të bëjmë me njerëz të ndryshëm nga ata që kemi pasur ndonjëherë më parë”, duke i përshkruar ata si “të arsyeshëm”.
Sistemi politik i errët në Iran e bën të vështirë marrjen e përgjigjeve të qarta, por sa më gjatë Khamenei të mbetet larg syrit të publikut, aq më të zhurmshme bëhen pyetjet.
Zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance tha se delegacioni iranian duhej të kthehej për miratim nga “udhëheqësi suprem ose dikush tjetër”.
Një betejë për mbijetesë
Analistët paralajmërojnë se sistemi është bërë më i ngurtë dhe ideologjikisht i ngurtë.
Danny Citrinowicz tha: “Nëse negociatat ishin të vështira para konfliktit, ato janë shumë më komplekse tani.”
Konfuzion dhe presione
“Është shumë e vështirë për t’u menaxhuar… është një tregues i një dileme të vërtetë”, tha Hamidreza Azizi.
“Ata duhet të ecin në një litar të tendosur, duke balancuar të gjitha këto presione të brendshme dhe të jashtme.”
