Prokuroria Themelore në Prishtinë ka autorizuar zyrtarisht Policinë e Kosovës për të nisur hetime të gjera ndaj KEDS, pas dyshimeve serioze për parregullsi në funksionimin e njehsorëve elektrikë që përdoren nga konsumatorët në gjithë vendin. Ky zhvillim ka ngritur shqetësime të mëdha në opinionin publik, sidomos në një periudhë kur qytetarët përballen me kosto të larta të energjisë dhe pritje për tarifa të reja.
Sipas njoftimit të Prokurorisë, ekzistojnë dyshime se njehsorët nuk po e bëjnë matjen e saktë të energjisë së shpenzuar, çka potencialisht mund të ndikojë drejtpërdrejt në faturat e qytetarëve. Për këtë arsye, Prokurori i Shtetit ka autorizuar ndërmarrjen e të gjitha veprimeve hetimore, përfshirë edhe mbledhjen e provave dhe verifikimin e mundshëm të përgjegjësisë së zyrtarëve të kompanisë.
Ky zhvillim vjen menjëherë pas reagimeve të Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, e cila një ditë më parë paralajmëroi masa ndëshkuese ndaj KEDS-it, pasi inspektimet në terren kishin zbuluar një sërë parregullsish teknike në disa prej njehsorëve. Sipas gjetjeve fillestare, një pjesë e tyre kishin afat të skaduar të vlefshmërisë dhe pasaktësi në orë dhe datë, megjithatë autoritetet theksuan se matja e energjisë në vetvete kishte rezultuar pa ndikim në saktësinë e konsumit të regjistruar. Pavarësisht këtij konstatimi, vetë fakti i devijimeve në kohë ka ngritur pikëpyetje të mëdha, pasi sistemi i tarifimit në Kosovë bazohet pikërisht në ndarjen mes orëve të ditës dhe natës.
Debati është thelluar edhe më shumë pasi Lidhja Demokratike e Kosovës dhe media “Nacionale” publikuan gjetje nga një hulumtim i gjerë me rreth 2 mijë mostra, ku pretendohet për mospërputhje të konsiderueshme mes orës së njehsorëve dhe orës reale. Sipas standardeve të lejuara, devijimi duhet të jetë vetëm +/- 0.5 sekonda në ditë, por raportime nga qytetarët sugjerojnë se në disa raste pasaktësia arrin deri në disa orë, gjë që mund të ndikojë drejtpërdrejt në faturim, duke i kaluar konsumatorët nga tarifa e ulët në atë të lartë.
Në Kosovë, diferenca mes tarifave është e ndjeshme: gjatë ditës aplikohet tarifa e lartë, ndërsa gjatë natës tarifa e ulët, e cila në dimër vlen nga ora 22:00 deri në 07:00 dhe në verë nga ora 23:00 deri në 08:00. Për konsumatorët familjarë, çmimi për kilovat varion ndjeshëm në varësi të kësaj ndarjeje, çka e bën saktësinë e kohës në njehsorë një faktor kyç në përcaktimin e faturës mujore.
Nga ana e saj, kompania KEDS ka reaguar duke i cilësuar mospërputhjet si çështje teknike dhe jo si manipulim të qëllimshëm. Sipas tyre, çdo devijim në kohën e kalimit nga tarifa e ulët në atë të lartë mund të kompensohet në mënyrë proporcionale, ndërsa në rast se konstatohen pasaktësi jashtë normave të lejuara, qytetarët do të kompensohen “deri në centin e fundit”. Megjithatë, këto deklarata nuk kanë arritur të qetësojnë plotësisht shqetësimet, sidomos pas përfshirjes së Prokurorisë në këtë çështje.
Ndërkohë, ZRRE ka paralajmëruar se do të ndërmarrë masa nëse konstatohen shkelje në funksionimin e njehsorëve, duke shtuar se mbikëqyrja e sistemit energjetik do të intensifikohet. E gjithë kjo situatë zhvillohet në një moment delikat, pasi pritet që shumë shpejt të shpallen tarifat e reja të energjisë elektrike, të cilat mund të përfshijnë edhe rritje deri në 20 për qind, sipas kërkesave të disa operatorëve energjetikë.
Kombinimi i hetimeve për njehsorët dhe pritjes për tarifa të reja ka krijuar një klimë pasigurie te qytetarët, të cilët tashmë kërkojnë transparencë maksimale dhe garanci se faturimi i energjisë është i drejtë. Ky rast pritet të jetë një test i madh për institucionet e drejtësisë dhe rregullatorët, ndërsa rezultatet e hetimeve mund të kenë ndikim të drejtpërdrejtë jo vetëm në sektorin energjetik, por edhe në besimin e qytetarëve ndaj institucioneve.
