Vendosja në funksion e sistemit të ri të hyrje-daljeve në Bashkimi Evropian ka shkaktuar vonesa të konsiderueshme në disa nga aeroportet më të mëdha të kontinentit, duke krijuar radhë të gjata dhe pakënaqësi tek mijëra udhëtarë. Sistemi i njohur si Entry/Exit System (EES) ka hyrë në fuqi të premten në zonën Shengen, si dhe në vende të tjera të lidhura si Islanda, Lihtenshtajni, Norvegjia dhe Zvicra, duke ndryshuar ndjeshëm mënyrën e kontrollit kufitar për shtetasit që vijnë nga vendet jashtë BE-së.
Sipas raportimeve nga Airports Council International, udhëtarët në aeroportet e Franca, Gjermania, Belgjika, Italia, Spanja dhe Greqia po përballen me pritje që në disa raste arrijnë deri në tre apo katër orë vetëm për të kaluar kontrollet e pasaportave. Sistemi kërkon që çdo udhëtar nga vendet jo-anëtare të BE-së të regjistrojë të dhënat personale dhe biometrike, përfshirë gjurmët e gishtërinjve dhe imazhin e fytyrës, gjë që ka ngadalësuar ndjeshëm procesin në kufi.
Problemet janë bërë të dukshme që në ditët e para të zbatimit, me raste konkrete ku pasagjerët kanë humbur fluturimet për shkak të vonesave. Një incident i raportuar nga BBC tregon se më shumë se 100 udhëtarë nuk arritën të hipnin në një fluturim të kompanisë easyJet nga Milano në Mançester, pasi nuk arritën të kalonin në kohë kontrollet kufitare.
Përfaqësuesit e aeroporteve dhe Komisioni Evropian kanë zhvilluar takime urgjente për të diskutuar situatën dhe për të gjetur zgjidhje për reduktimin e vonesave. Ndërkohë, ACI ka kërkuar që të zgjaten përjashtimet ekzistuese dhe madje të shqyrtohet mundësia e pezullimit të përkohshëm të disa procedurave të reja deri në stabilizimin e sistemit.
Në të njëjtën kohë, drejtues të industrisë ajrore kanë kritikuar ashpër zbatimin e sistemit. Michael O’Leary, drejtori ekzekutiv i Ryanair, e ka cilësuar situatën si një “rrëmujë totale”, duke theksuar se sistemi po krijon radhë të gjata dhe po ndëshkon udhëtarët, sidomos ata nga vende si Mbretëria e Bashkuar pas Brexit-it.
Situata bëhet edhe më e ndërlikuar nga sfidat e tjera që po përballen aeroportet evropiane, përfshirë rrezikun e mungesave në furnizimin me karburant për avionë për shkak të tensioneve në Ngushtica e Hormuzit. Sipas paralajmërimeve, një ndërprerje e furnizimit mund të ndikojë drejtpërdrejt në operacionet ajrore në Evropë, duke shtuar edhe më shumë presion mbi një sistem që tashmë po përballet me sfida të mëdha.
Në thelb, sistemi i ri EES synon të forcojë sigurinë dhe kontrollin kufitar në BE, por implementimi i tij po tregon se tranzicioni nuk është i lehtë dhe se ndikimi mbi udhëtarët dhe industrinë e aviacionit mund të jetë më i madh sesa ishte parashikuar fillimisht.
