Kur një fëmijë hedh një lodër, i kundërpërgjigjet, refuzon ta ndajë me të tjerët ose pëson një krizë nervore në mes të një mbrëmjeje të qetë, kjo mund të duket si një sjellje e keqe e zakonshme.
Por shumë shpesh, ajo që duket “e keqe” në sipërfaqe është në fakt vetëm shprehja më e zhurmshme e diçkaje më të thellë dhe më të vështirë për t’u thënë.
Fëmijët rrallë dinë të thonë, “Jam i mbingarkuar”, “Ndihem i lënë pas dore” ose “Kam nevojë për ndihmë”. Pra, ata komunikojnë në të vetmen mënyrë që kanë qasje në të – përmes sjelljes së tyre. Kjo nuk do të thotë që çdo shpërthim është i thellë ose simbolik, pasi fëmijët ende po mësojnë rreth kufijve, vetëkontrollit dhe normave shoqërore. Megjithatë, kur sjellja problematike përsëritet, shpesh ia vlen të injoroni frustrimin dhe të pyesni veten se çfarë po përpiqet të thotë në të vërtetë fëmija.
Mbingarkesë
Një fëmijë që papritmas bëhet i zhurmshëm, sfidues ose që qan, mund të mos jetë duke u përpjekur të provokojë. Ai ose ajo mund të jetë thjesht i mbingarkuar me emocione ose stimuj. Shumë zhurmë, shumë udhëzime, një ndryshim në rutinë apo edhe uria mund ta shtyjnë një fëmijë përtej kufijve të tij emocionalë. Ajo që mund të duket si kokëfortësi, në fakt mund të jetë një shenjë se sistemi nervor është i mbingarkuar.
Nevojë për vëmendje
Disa fëmijë sillen keq sepse edhe vëmendja negative është më mirë se mungesa e vëmendjes. Një fëmijë që ndërpret vazhdimisht, sillet pa mend ose bën qëllimisht gjëra që nuk i lejohet të bëjë, mund të jetë duke kërkuar në mënyrë të çuditshme lidhje. Një sjellje e tillë mund të jetë frustruese, por nevoja që fshihet pas saj është shpesh shumë e thjeshtë: të shihet, të vihet re dhe të përfshihet.
Keqkuptimi i ndjenjave të veta
Fëmijët ndiejnë zemërim, turp, xhelozi, zhgënjim dhe frikë shumë kohë përpara se të mund t’i kuptojnë dhe t’i përshkruajnë këto ndjenja. Kur nuk ka fjalë për këto emocione, ato shpesh shfaqen në formën e agresionit, tërheqjes ose refuzimit. Një fëmijë që përplas një derë mund të mos ketë ndërmend të jetë i pasjellshëm, por thjesht nuk di si ta përballojë ndjenjën që i parapriu asaj.
Ndjenja e pafuqisë
Lufta për pushtet shpesh lindin kur fëmijët ndihen të pafuqishëm. Një fëmijë që i reziston veshjes, kryerjes së detyrave të shtëpisë, ngrënies ose shkuarjes në shtrat, mund të mos reagojë ndaj vetë detyrës, por ndaj humbjes së zgjedhjes. Sjellja e tyre mund të jetë një protestë e vogël kundër një bote që vazhdimisht u thotë atyre se çfarë të bëjnë. Rezistenca shpesh zbehet kur fëmijëve u jepet kontroll i përshtatshëm për moshën.
Lodhje, uri ose sëmundje
Jo të gjitha sjelljet problematike janë emocionale. Ndonjëherë shkaku është fizik. Një fëmijë i lodhur është më pak i duruar dhe një fëmijë i uritur është më pak i adaptueshëm. Një fëmijë që është i sëmurë ose nuk ndihet rehat mund të mos ketë energjinë për t’u përballur me kërkesat normale. Përpara se ta interpretoni sjelljen si sfidë, është e dobishme të kontrolloni bazat: a ka ngrënë, fjetur, pushuar dhe a ndihet mirë.
Ndjenja e pasigurisë
Siguria për një fëmijë nuk është vetëm mungesa e rrezikut fizik. Ajo përfshin gjithashtu parashikueshmërinë, tonin e komunikimit dhe klimën e përgjithshme emocionale. Një fëmijë mund të bëhet i frikësuar, sfidues ose shpërthyes kur ndjen tension në shtëpi, ka frikë nga kritikat ose nuk e di se çfarë reagimi të presë. Në disa raste, “sjellja e keqe” është një përgjigje ndaj stresit, jo një dështim moral.
